آتش نشانان مقصر نیستند

 

وحید ممتحنی ،کارشناس خدمات پس از فروش نرد بان های آتش نشانی  

جعبه سیاه خودروی آتش‌نشانی رمزگشاست

 


وحید ممتحنی

گروه حوادث| «ماگیروس» 150 سال قبل با اختراع نرد‌بان آتش‌نشانی نام خود را در میان مخترعان ثبت کرد اما نمی‌دانست یک قرن و نیم بعد در پایتخت ایران‌زمین یکی از محصولات شرکتی که تحت نام او تولید شده در عملیات کار نکند و دو زن در یک حریق نتوانند از پلکان آتش‌نشانی پایین بیایند. آن دو زن از طبقه پنجم یک ساختمان 30 ساله سقوط کردند چون شعله‌های حریق هر آن ممکن بود آنها را ببلعد. حالا بعد از گذشت شش روز از زمان حادثه حرف‌های بسیاری درباره چرایی بازنشدن پلکان آتش‌نشانی مطرح است. در شرایطی که دو آتش‌نشان یکی اپراتور پلکان و دیگری فرمانده ایستگاه عملیات‌دهنده بازداشت شده‌اند سخنان نماینده شرکتی که این خودروی نردبان‌دار و 12 تای مشابه آن را به سازمان آتش‌نشانی تهران فروخته حرف‌هایی دارد که می‌تواند تیم تحقیق در این باره را یاری رساند. «وحید ممتحنی» مرد 40 ساله‌یی است که نماینده فروش و خدمات پس از فروش شرکت «ماگیروس» آلمان در ایران است. او می‌گوید: «این خودرو جزو خودروهایی است که سیستم کامپیوتری به روز و مدرنی دارد که نظیر «جعبه سیاه» در هواپیما عمل می‌کند. این سیستم نه قابل دستکاری شدن است و نه به دلیل حادثه مخدوش می‌شود. این سیستم چنان طراحی شده که می‌تواند از لحظه‌یی که خودرو شروع به کار می‌کند، اصطلاحا استارت بزند و تا زمان پایان کار همه‌چیز را ثبت و ضبط کند.»حال سوال این است که آیا سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران این اجازه را می‌دهد تا جعبه سیاه این خودرو بازخوانی شده و علت معیوب بودن خودرو هنگام حریق را بررسی کنند.



شما نماینده شرکت سازنده و فروشنده این خودروها و نردبان‌های آتش‌نشانی هستید، الان دو نفر از آتش‌نشانان توسط تیم قضایی بازداشت شده‌اند. شما که با این دستگاه‌ها سر و کار دارید، فکر می‌کنید در بروز چنین حادثه‌یی تقصیر را به گردن فرمانده ایستگاه و اپراتور خودرو انداختن کار درستی است؟

بگذارید توضیحی بدهم. این خودرو جزو خودروهایی است که سیستم کامپیوتری به‌روز و مدرنی دارد که نظیر «جعبه سیاه» در هواپیما عمل می‌کند. این سیستم نه قابل دستکاری شدن است و نه به دلیل حادثه مخدوش می‌شود. این سیستم چنان طراحی شده که می‌تواند از لحظه‌یی که خودرو شروع به کار می‌کند، اصطلاحا استارت بزند و تا زمان پایان کار همه‌چیز را ثبت و ضبط کند. این سیستم همه آنچه برای خودرو پیش آمده را ثبت می‌کند و می‌توان با استفاده از این دستگاه ایرادها را ریشه‌یابی کرد. حتی این امکان وجود دارد که با اطلاعات این دستگاه بتوانیم ریشه‌‌یابی کنیم که قطعه‌یی که موجب اختلال در کارکرد سیستم شده چرا و چگونه خراب شده است. ما این آمادگی را داریم که به شهرداری تهران یا تیم‌های تحقیق درباره ماجرای آتش‌سوزی خیابان جمهوری کمک کنیم تا به دنبال علت واقعی بروز این حادثه باشند. این را مطمئن باشید که نه ما می‌توانیم اطلاعات این کامپیوتر را تغییر دهیم نه شهرداری و نه سازمان آتش‌نشانی و با این دستگاه می‌توانیم چگونگی وقوع حادثه را تحلیل کنیم.

به هر دلیلی دستگاه نردبان عمل نکرده است. شما که کارشناس این خودرو هستید و این خودرو را به خوبی می‌شناسید، آیا فکر می‌کنید مقصر بودن چنین حادثه‌یی و عمل نکردن دستگاه، کاربران آن بوده‌اند یا افراد بالادستی آنها؟


اپراتور خودرو و فرمانده شیفت بازداشت شده‌اند. از نظر ما که شرکت سازنده هستیم و آشنایی کامل به خودرو و کار آن داریم و اصولا شناختی که به نوع عملیات این خودروها داریم هیچ تقصیری متوجه این دو نفر نیست. من و همکارانم هنوز این خودروی حاضر در عملیات که نردبان آن باز نشده را ندیده‌ایم و بازدیدی از آن نداشته‌ایم. بنابراین کار کارشناسی روی خودرو انجام نشده ولی من با توجه به آشنایی که با خودرو و سیستم آن دارم به صراحت می‌گویم در حال حاضر نیازی به بازداشت چنین افرادی نبوده است زیرا اگر حادثه‌یی برای دستگاه روی بدهد آتش‌نشان تقصیری ندارد و تنها کاری که از دست او برمی‌آید این است که به ایستگاه بازگردد. این حرف تلخ است که در برابر حادثه‌یی که جان آدمیان در معرض خطر است بگوییم کاری از راننده خودرو و اپراتور آن برنمی‌آمده ولی واقعیت این است که وقتی خودرو خراب شد دیگر کارایی ندارد.

اما نکته اینجاست که ما منتظر آن هستیم که در زمان بحران و حادثه امدادگران با بهترین امکانات و بهترین عملکرد ما را نجات دهند. اینکه به سادگی بگوییم این خودرو معیوب بوده و باید برمی‌گشته به ایستگاه و بعد دو شهروند جان خود را از دست بدهند پذیرفته نیست.

ببینید ما هم خودرویی را فروخته‌ایم که در این حادثه نتوانسته کاری که باید را انجام دهد و از این بابت ناراحتیم. ما آتش‌نشانی و روحیه آتش‌نشانان را می‌‌شناسیم. آنها روحیه‌یی دارند که حتی برای یخچال و دیگر وسایل خانه ما جان‌شان را کف دست‌شان می‌گذارند و به درون حادثه می‌روند. آنها هیچ چیز از رزمندگانی که در خط مقدم جبهه جنگیدند کم ندارند. اما موضوع اینجاست که چه چیزی باعث شد این خودرو به موقع حادثه درست عمل نکند؟ خواهش ما این است که آقای قالیباف وقتی ولو اندک در اختیار ما قرار دهند تا گزارشی به آنها بدهیم. از آقای قالیباف هم خواهش می‌کنیم با فرصتی که در اختیار ما قرار می‌دهند امکان توبیخ مسببین اصلی را فراهم کنند. به دنبال توبیخ راننده و فرمانده ایستگاه بودن مشکلی را حل نمی‌کند.

ما خیلی تلاش کردیم که آقای قالیباف را ببینیم و آنچه منجر به حادثه شده را برایش بازگو کنیم. الان هم فقط به اندازه نیم ساعت از وقت او را می‌خواهیم. قول می‌دهیم آنچه در این نیم ساعت می‌گوییم بعد از این درصد خطا را به حداقل برساند.

شما چگونه با سازمان آتش‌نشانی تهران قرارداد بستید و چطور به آنها این خودروها را فروختید؟

فروش این نردبان‌ها، از سال 2007 میلادی و در جریان یک مناقصه توسط شرکت ما به سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران انجام گرفته است. مجموعا 13 دستگاه نردبان که شامل خودرو و نردبان می‌شود به شهرداری تهران فروخته شد که شامل 3 سال گارانتی و 15 سال خدمات پس از فروش می‌شد. از سال 2008 این خودروها آماده تحویل شدند. این قرارداد در زمان مدیریت آقای حاجی‌بیگی در سازمان آتش‌نشانی منعقد شد و ضمانتنامه‌یی برای حسن انجام کار نیز نزد بانک سپرده شد. این قرارداد حدود 7 میلیون یورو ارزش داشت و قرار بود ضمانتنامه ما بعد از اتمام دوره گارانتی آزاد شود که با ورود آقای خوشزاد به این سازمان همزمان شد. اما این دوره گارانتی بدون دلیل به 3 سال و نیم افزایش یافت. ما در این زمان با آقای خوشزاد مکاتبه کردیم و ایشان از ما خواستند از تمام نردبان‌ها بازدید کرده و ایراد آنها را برطرف کنیم و قول دادند ضمانتنامه ما را آزاد کنند. همچنین مقرر شد هزینه تعمیرات پرداخت شود. براساس قرارداد ما 15 سال موظف به دادن خدمات به این خودروها بودیم. پس از توافق با آقای خوشزاد ما ? دستگاه را به صورت رایگان بازدید و حتی تعمیر کردیم. آقای خوشزاد همچنین گفتند هزینه‌ها را اعلام کنید و ما اعلام کردیم و پس از آن هر 13 نردبان بازدید و تعمیر شدند. آقای خوشزاد به بخشی از تعهد خود یعنی آزاد کردن ضمانتنامه ما عمل کرد اما هزینه تعمیرات پرداخت نشد. با این حال ما طبق قراردادمان از زمان آخرین بازدید به سازمان آتش‌نشانی اعلام کردیم که زمان بازدید دوباره است و این سازمان باید به تعهداتش هم عمل کند. اما به هیچ کدام از مکاتبات ما پاسخی داده نشد. از زمان آخرین بازدید تاکنون 13 ماه سپری شده است. بنابراین باید ابتدای اردیبهشت امسال یا اواخر فروردین ماه اجازه بازدید داده می‌شد اما چنین نشد. در واقع سازمان آتش‌نشانی تهران از اوایل دی‌ماه 1391 به هیچ کدام از نامه‌های شرکت ما پاسخ نداد. ما حتی هشدار دادیم که به دلیل عدم تعهد آتش‌نشانی این قرارداد در معرض خطر ملغی شدن قرار دارد.

شاید سازمان آتش‌نشانی دلیلی داشته باشد که قیمت و بهای خدمات شما گران بوده یا هزینه‌های تحمیلی به آنها زیاد بوده که نخواسته‌اند کار خدمات پس از فروش را به وسیله شرکت شما انجام دهند و برای همین پاسخ نامه‌نگاری‌هایتان را نداده‌اند؟

ما باید با توجه به تکنولوژی روز و استفاده‌یی که از آن می‌بریم خدمات ارائه کنیم. دستگاهی که از آن صحبت می‌کنیم یکی از دقیق‌ترین دستگاه‌هاست. می‌توان گفت سانتی‌متری عمل می‌کند و فرمان را اجرا می‌کند. برای همین دقت هم، باید قطعات طبق ساعت و زمانی که برای آن تعیین شده تعویض شود. شاید هزینه‌های این کار بالا باشد که این هزینه‌ها را من شخصا اعلام نمی‌کنم و این شرکت است که اعلام می‌کند قیمت‌ها مطابق آنچه در کشور آلمان تعیین می‌شود اعلام شده است. ما در زمینه کارمان که پشتیبانی وسیله‌یی است برای عملیات‌های بحرانی ریسک نمی‌کنیم. شاید یک قطعه الکترونیکی را برای یک وسیله معمولی بتوان با درجه 3 هم استفاده کرد اما همان قطعه را برای وسیله‌یی چون هواپیما که بسیار حساس است به جز درجه یک نمی‌توان استفاده کرد. بنابراین ما در مواردی ترجیح می‌دهیم که قطعه را عوض کنیم و این هزینه‌ها را بالا می‌برد.

یکی از نکاتی که این روزها از آن صحبت می‌شود این است که خودرو حین عملیات در دست‌انداز افتاده و بعد معیوب شده است. به نظر می‌رسد خودروهایی از این دست نباید به سادگی در دست‌انداز دچار سانحه شوند. آیا شما چنین احتمالی را تایید می‌کنید که افتادن خودرو در دست‌انداز موجب باز شدن نردبان شده باشد؟

بله، اتفاقا من هم شنیدم که یکی از بزرگواران فرموده‌اند چون این خودرو در دست‌انداز افتاده چنین عیبی برداشته است. اما لازم می‌دانم توضیحی بدهم. خودروهای آتش‌نشانی ممکن است شاسی شبیه به خودروهای باربری داشته باشند. اما برخلاف خودروهای باربری که گاهی اوقات زیر بار هستند و گاهی اوقات هم بار ندارند نیستند. به اصطلاح همیشه زیر بار هستند و برای همین به گونه‌یی طراحی شده‌اند که بتوانند فشار را چنان تحمل کنند که به هنگام حادثه بتوانند با حداکثر سرعت وارد عملیات شده و با حداکثر سرعت به عملیات اطفا بپردازند. این خودروها مطابق با شرایطی که به خود آلمانی‌ها تحویل می‌شود تحویل ایران شده است. آنجا تمامی خیابان‌ها سنگفرش است که به مراتب لرزش بیشتری نسبت به آسفالت تهران به خودرو تحمیل می‌کند. من این حرف که خودرو و قطعه‌اش در دست‌انداز معیوب شده را رد نمی‌کنم چون هر احتمالی وجود دارد. اما چنین احتمالی یک یا دو درصد ممکن است باشد که آن هم باید همان کامپیوتر و جعبه سیاه را بازبینی کنیم و ببینیم چه وضعیتی را نشان می‌دهد.

با این وضعی که در حادثه اخیر شاهد آن بوده‌ایم آیا فکر می‌کنید باز هم چنین اتفاقی روی دهد که پلکان خودروهای آتش‌نشانی باز نشود؟ بروز چنین حوادثی را چقدر محتمل می‌دانید؟

قطعا چنین احتمالی وجود دارد. حتی من می‌گویم ممکن بود همان خودرویی دچار حادثه می‌شد که ما آن را بازدید و تعمیر کرده بودیم. حادثه هیچ گاه خبر نمی‌کند. آتش‌نشانان در این حادثه مقصر نیستند. آنها باید عملیات اطفا و نحوه استفاده از تکنولوژی‌های اطفا را بلد باشند و در عملیات تصمیم را بگیرند. ما و شرکت‌مان به آنها یاد می‌دهیم که حین عملیات چگونه از دستگاه استفاده کنند و کجا مستقر شوند که بهترین دسترسی را برایشان ایجاد کند. اما وقتی تکنولوژی را به کار می‌گیریم باید متناسب با آن هم خدمات بگیریم. من احتمال وقوع حوادثی از این دست را تکرارشدنی می‌دانم زیرا بسیاری از کسانی که ما آنها را آموزش دادیم ارتقا پیدا کرده‌اند و دیگر راننده نیستند. سوال این است که جایگزینان آنها طبق چه قاعده‌یی آموزش دیده‌اند. خودروها و امکانات آنها طبق چه قاعده‌یی بازدید و تعمیر و نگهداری می‌شود.

بگذارید بار دیگر از جهت ایمنی و قابلیت خودروی آتش‌نشانی بپرسیم. شما می‌گویید که سازمان آتش‌نشانی از سال گذشته اجازه بازدید و تعمیر اساسی را به شما و شرکت‌تان نداد. آیا همین امر کافی است تا یک خودرو در عملیات از قدرت کافی برای عملیات خود ساقط شود. یعنی همان قضیه افتادن در دست‌انداز؟

در آلمان قانونی هست که به خودروی آتش‌نشانی در حال آژیرکشیدن و چراغ خطر زدن اجازه می‌دهد که اگر خودروی مقابلش راه او را باز نکرد برای رسیدن به مقصد به آن بزند و عبور کند. متاسفانه در ایران چنین شرایطی نیست. می‌خواهم بگویم در آلمان این خودروها حتی ممکن است تصادف کنند و ضربه به آنها وارد شود ولی باز هم می‌توانند عملیات اصلی خود را انجام دهند. مساله این است که چرا سازمان آتش‌نشانی آنچه سبب شد تا تجهیزات این خودروها بازدید نشود را مطرح نمی‌کند ولی گناه را به گردن یک مامور و رییس ‌ایستگاه می‌اندازد و می‌گوید خودرو در دست‌انداز افتاده است.

شما هیچ تلاش دیگری برای حل شدن این ماجرا نکردید؟


چرا ما نامه‌یی به آقای عبداللهی، معاون خدمات شهری شهرداری تهران نوشتیم و او هم دستور داد تا پیگیری شود. اما جوابی هم از سوی ایشان داده نشد.

علت این بی‌پاسخ گذاشتن را چه می‌دانید؟ آیا ممکن است آقای مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی مشکلی با شما داشته که چنین کرده است؟

تصور ما بر این است که سازمان آتش‌نشانی و شخص آقای خوشزاد‌ گرای نادرستی از همکارانش دریافت کرده است. شاید شاسی خودرو و مسائل مکانیکی آن تا 85 درصد امکان تعمیر و بازدید داشته باشند آن هم به دلیل شباهتی که شاسی و موتور این خودرو با خودروهای مشابه دارد اما در قطعات الکترونیکی و کامپیوتری نه. در زمینه تعویض و جایگزینی قطعات الکترونیکی هم تا 70 درصد امکان دارد که خودشان بتوانند چنین کنند اما در زمینه کامپیوتر این خودروها چه در بخش نرم‌افزار و چه بخش سخت‌افزار فقط شرکت «ماگیروس» می‌تواند خدمات بدهد. حتی اگر از طریق دیگری هم ثبت سفارش شود چون خود کارکنان این شرکت برای تعویض و تعمیر وارد عمل می‌شوند، مشخص می‌شود که ثبت سفارش صوری بوده است. بنابراین آنچه امروز شاهد آن هستیم صرفا به دلیل عدم تعهد سازمان آتش‌نشانی است و اگر بازدیدها و تعمیرات انجام شده بود اینک شرایط فرق می‌داشت.

 

/ 0 نظر / 14 بازدید