زندگی در ناکجا آباد


از مرکز شهر که دور می شوی در فاصله ای نه چندان زیاد، به ناگاه وارد ناکجا آبادی می شوی که از ساختمان های شیک با نماهای مدرن در آن خبری نیست؛ اینجا خانه ها نمایی جز آجر و کاهگل ندارند و گویی هرکس به قانون دلخواه خود فقط سرپناهی بنا کرده است.

وقتی از کوچه های تنگ و خاکی این مناطق می گذری، نگاه مردمانی که از سر بیکاری در گوشه و کنار هر گذرگاه ایستاده اند بر روی غریبه ای چون تو سنگینی می کند و با شنیدن قیل و قال کودکان که گاه با صدای دام و طیور در حیاط خانه ها در هم پیچیده است سردرگم می شوی که اگر اینجا جزئی از پیکره شهر است چرا حال و هوای دیگری دارد. 
طاقت غریبه ای چون تو طاق می شود وقتی بازی کودکانی را نظاره می کنی که آب جمع شده در گودال و زباله های پراکنده شده در گوشه و کنار کوچه را بازیچه خود کرده اند. 
زمین های خاکی که به سکونتگاه کارتن خواب ها و محل رفت و آمد معتادان بدل شده چهره زشت و ناپسند دیگری را در برابر دیدگان تو به نمایش می گذارد و نگرانی از سلامت جوانان و کودکانی که در این مناطق رفت و آمد دارند سراسر ذهن تو را فرا می گیرد....

 

 

 

 

 


این مناطق که هر روز بر وسعت و جمعیت آن افزوده می شود در تعریف جامعه شناسی شهری و شهرسازی، مناطق حاشیه نشین و سکونت گاه های غیر رسمی نامیده می شوند که از فقر فرهنگی، اجتماعی، امنیتی و بهداشتی رنج می برند. 
وضع نامناسب ساختمان ها، مقاوم نبودن بناها، تصرف زمین ها، نبود امکاناتی چون آب و برق و گاز، سطح پایین بهداشت عمومی و سلامت، بیکاری و از همه مهمتر آسیب های اجتماعی از جمله مهم ترین مشکلاتی است که گریبان گیر ساکنان مناطق حاشیه نشین شده است. 
حاشیه نشینی یا شکل گیری سکونتگاه های غیررسمی و ناهنجار پدیده ای است که به عنوان یک آسیب و معضل روبه رشد مورد توجه صاحبنظران و مسئولان قرار گرفته و مقابله با آن نیازمند هم افزایی و حرکتی هماهنگ از سوی دستگاه های متولی با همکاری و همفکری ساکنان این مناطق است. 
مسئولان می توانند با توجه به روستاها و داشتن نگاه یکسان به شهر و روستا در مقابله با پدیده حاشیه نشینی موفق باشند و تلاش کنند با انجام اقدامات موثر هیچ روستا نشینی خانه و دیار خود را به مقصد حاشیه نشینی در شهرها ترک نکند. 
رئیس مرکز مطالعات و پژوهش های شورای اسلامی شهر همدان در گفت و گوی اختصاصی با ایرنا گفت: توانمند سازی پنج منطقه شهرک ولیعصر(دیزج)، حصار ، منوچهری، خضر و جاده مزدقینه از جمله مصوبه های آخرین سفر رهبر معظم انقلاب به استان همدان بود که بعد از آن سه منطقه کوی جنت، دره مرادبیک و روستای مزدقینه نیز به این مناطق افزوده شد. 
ابراهیم مولوی ادامه داد: عمده مهاجرت روستاییان استان همدان به شهرها در چهار سال گذشته به دلیل خشکسالی ها رخ داده است و شهر همدان عمده ترین مقصد این مهاجران بوده است. 
وی ادامه داد: ارزان بودن زمین و برخی شباهت ها در فضای کالبدی مناطق حاشیه نشین با منطقه قبلی سکونت و حضور اقوام و قومیت های مختلف موجب شده بیش از 98 درصد مهاجران در مناطق حاشیه نشینی شهر همدان استقرار یابند که این انباشت جمعیت بحران های اجتماعی بسیاری را در پی داشته است. 
وی صدور مجوز تخریب و جلوگیری از ساخت و سازهای غیرمجاز و شبانه را از مهمترین مشکلات مدیریت شهری با ساکنان این مناطق عنوان کرد و گفت: خدمات رسانی شرکت های خدمات رسان نیز در برخی از مناطق حاشیه نشین شهر همدان با مشکل رو به رو است به طوری که گاهی مشاهده می شود نیمی از ساکنان یک کوچه از آب، برق و گاز برخوردار هستند و سایر ساکنان از چاه های غیر مجاز که در مجاورت فاضلاب تعبیه شده بهره برداری می کنند که این امر موجب گسترش بیماری های عفونی در این مناطق می شود. 
به گزارش ایرنا رئیس مرکز مطالعات و پژوهش های شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه در راستای توانمندسازی و بهبود وضعیت شهرسازی مناطق حاشیه نشین شهر همدان در یک دهه گذشته اقدام های مهمی انجام شده است افزود: در این مناطق صدور پروانه ساختمانی رایگان است و برای زمین های با متراژ کمتر از 100 متر نیز که گاهی امکان توسعه یا الحاق آن با زمین های مجاور وجود نداشته باشد مجوز ساخت و ساز صادر می شود. 
مولوی بازگشایی معابر تملک شده در این مناطق با هزینه شهرداری را از دیگر فعالیت های انجام شده عنوان کرد و گفت: در اجرای اصول شهرسازی در مناطق توانمند شده تا حدی موفق بوده ایم اما ایده آل ما بیش از این حد است. 
وی عنوان کرد: موفقیت در توانمند سازی این مناطق به همکاری ساکنان آن و تحقق منابع مالی شهرداری و ارگان هایی که در راستای توانمندسازی این مناطق قول کمک داده اند بستگی دارد. 
وی با بیان اینکه مناطق حاشیه نشین در کنار ضعف های موجود دارای نقاط قوت بسیاری هستند اظهار کرد: تراکم جمعیتی که جمعیت جوان و جمعیت آماده به کار بالایی دارد و از نظر اقتصادی مولد اقتصادی هستند از جمله مزایای این مناطق است که در صورت اشتغال به کار و سرمایه گذاری بر روی این افراد می توان از توان و پتانسیل بالای آنان استفاده کرد. 
مولوی همچنین وجود باغ ها و مزارع در برخی مناطق حاشیه شهر همدان را از دیگر ظرفیت های موجود این مناطق عنوان کرد و گفت: می توان با توافق مدیریت شهری و مالکان این زمین ها، از آن به عنوان تفرجگاه عمومی و منطقه تفریحی و در مواقع بحران به عنوان فضاهای امدادرسانی استفاده کرد. 
مدیر کل دفتر امور اجتماعی استانداری همدان نیز در گفت و گو با ایرنا گفت: ستادی برای توانمندسازی مناطق حاشیه نشین با عنوان 'ستاد ساماندهی مناطق ویژه' در کشور و به تبع آن استان همدان تشکیل شده که چهار کمیته زیر مجموعه آن فعالیت می کنند و کمیته فرهنگی اجتماعی یکی از این کمیته ها است. 
مهرداد نادری فر افزود: در این کمیته برنامه ریزی لازم انجام شده تا در مناطق حاشیه نشین طرح های عمرانی که مرتبط با فعالیت های کمیته اجتماعی فرهنگی احصا شوند و فعالیت های فرهنگی به منظور ارتقای سطح فرهنگی در مناطق حاشیه نشین اجرایی شود. 
وی ادامه داد: استان همدان علاوه بر تشکیل این ستاد و کسب موفقیت هایی در این راستا برخی اقدام های ابتکاری با رویکرد توانمندسازی مناطق حاشیه نشین انجام داده است که تشکیل شورای اجتماعی محلات با متولی گری شهرداری همدان از جمله این اقدامات است. 
وی همچنین تشکیل شورای فرهنگی محلات با هدف ارتقای سطح فرهنگی محله های حاشیه نشین با متولی گری اداره کل تبلیغات اسلامی استان همدان را از دیگر فعالیت های ابتکاری این استان عنوان کرد و گفت: با انجام نیازسنجی ها و احصای نیازهای هر منطقه حاشیه نشین استان، نقش هر دستگاه در اجرای برنامه های پیش بینی شده مشخص شده و آنها ملزم و مسئول به اجرای آن برنامه ها شده اند. 
مدیرکل امور اجتماعی استانداری همدان بیان کرد: طرح توانمند سازی سکونتگاه های غیر رسمی برای دو شهرستان همدان و ملایر مصوب شده و کار مطالعاتی این طرح در شهرستان های نهاوند، اسدآباد و تویسرکان نیز شروع شده و در سایر شهرها هم قرارداد طرح با مشاوران منعقد شده است. 
به گزارش ایرنا فرماندار همدان نیز با بیان اینکه جمعیت حاشیه شهر همدان به دلیل مهاجرت ها روز به روز در حال افزایش است گفت: در سال های گذشته، امکانات این مناطق کم و درخواست ها و مطالبات بالا بود و بسیاری از طرح های عمرانی در آن مغفول مانده بود اما در دولت تدبیر و امید، کارهای عمرانی مطلوبی در سطح محلات حاشیه نشین شهر همدان انجام شد. 
علی تعالی به برگزاری نشست های متعدد با معتمدین محلات در راستای احصای مشکلات اجتماعی و اقتصادی محله های حاشیه نشین شهر همدان اشاره کرد و گفت: بعد از نشست های متعدد با میراث فرهنگی، شهرداری و مسکن و شهرسازی و دیگر نهادها با دستور استاندار همدان، 150 میلیارد ریال برای رفع مشکلات حاشیه شهر همدان اختصاص داده شد. 
وی ادامه داد: 50 میلیارد ریال از این اعتبار از سوی فرمانداری و استانداری همدان ، 50 میلیارد ریال آن توسط شهرداری و 50 میلیارد ریال آن توسط اداره کل مسکن و شهرسازی تامین می شود و تمام طرح های در نظر گرفته شده برای هزینه کردن این اعتبار در مناطق حاشیه نشین احصا و مکان نمایی شده و به زودی متناسب با نیازهای هر منطقه که با مشورت معتمدان محلات حاشیه شهرها احصا شده توزیع می شود. 
وی تصریح کرد: این اعتبار می تواند خون تازه ای در رگ های حواشی شهر همدان جاری و با رفع برخی معضلات ، مردم این مناطق را از امکانات فرهنگی ،اجتماعی و بهداشتی لازم برخوردار کند. 
معاون سیاسی و امنیتی استانداری همدان نیز چندی پیش در این باره بیان کرد: هشت شهرستان از 9 شهرستان همدان دارای مناطق حاشیه نشین هستند که کار مطالعاتی مناطق حاشیه ای دو شهرستان همدان و ملایر به اتمام رسیده است. 
ابراهیم الهی تبار با ذکر اینکه مطالعه وضعیت حاشیه نشینی در 6 شهرستان در حال انجام است بیان کرد: تعداد مکان ها و محله های درگیر با حاشیه نشینی، وسعت، جمعیت و آسیب های احتمالی در حال بررسی و مطالعه است. 
وی افزود: ساماندهی وضعیت حاشیه نشینی یکی از مباحث مطرح شده در برنامه ششم توسعه کشور است و اجرایی شدن این طرح مستلزم اختصاص اعتبار است. 
وی اضافه کرد: باید دستگاه های متولی برنامه ها و چشم انداز پیش بینی شده برای سکونتگاه های غیر رسمی را اعلام کرده و عنوان کنند تا پنج سال آینده باید چه اتفاقاتی در این مناطق رخ داد. 
معاون سیاسی امنیتی استانداری همدان گفت: سیاست ها و راهبردهای تدوین شده برای مناطق حاشیه ای شهرها مشخص شده است و مسئولان نهادها و دستگاه های اجرایی باید بر مبنای مدل طراحی شده توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی برنامه های خود را طراحی کنند. 
استان همدان حدود یک میلیون و 800 هزار نفر جمعیت دارد و 42 درصد جمعیت استان در روستاها زندگی می کنند.

 

 



تاريخ : ۱۳٩٥/٦/۱٧ | ۸:٢٧ ‎ب.ظ | نویسنده : ا.عقیلی ا | نظرات ()
------------------------------------------------------------------------------------------
  • پاپو مارکت | بک لینک
  • کد اخبار



    استخدام