گزارشی از رواج مراجعه به رمال و دعانویس در شهر همدان
خط سیاه بر پیشانی سرنوشت

ن

  مشکلات جز لاینفک زندگی به حساب می‌آیند که هر از چندگاه نیز با اشکال مختلف اقتصادی، خانوادگی، جسمی، روحی و... آرامش ما را به چالش می‌کشند. گرچه مسائل و مشکلات کوچک و بزرگ، خواسته و ناخواسته در طول زندگی رخ می‌دهند اما مسأله مهم این است که بدانیم بهترین و صحیح‌ترین راهکار برون‌رفت از آن تنگناها چیست.
تعدادی از افراد با مهارت‌های خاص حل مسأله و مشکل آشنا بوده و سعی می‌کنند به عقلانی‌ترین و موجه‌ترین شکل، پاسخ و راه‌حلی پیدا کنند اما در دیگر سو نیز، انسان‌هایی هستند که به دلیل ناتوانی در فهم و حل مشکلات، و یا به مجرد دریافت نکردن پاسخ مناسب از سوی مبادی علمی و اعتقادی به سرعت مبتلا به انواع و اقسام سردرگمی‌ها و سرگشتگی‌های جسمی و روحی گشته و نهایتاً با گسیخته شدن شیرازه فکر و اراده‌هایشان، نامعقولانه پا در برخی کج راهه‌هایی می‌گذارند که گاه بد را به بدتر و یا کلاف را کورتر می‌کند.
آری، صحبت از فال‌بین‌ها و رمال‌ها و طالع‌بین‌ها و به طور اخص دعانویس‌هایی است که هر کدام با ظاهر و قیافه‌های موجه در سایه حماقت و جهال برخی ساده‌‌لوحان در هر گوشه‌ای از شهر برای خود دکانی باز کرده و با ادعای مشکل‌گشایی و دفع شر و... مشغول سرکیسه کردن آنها هستند. گرچه ممکن است براساس سابقه طولانی در وجود و مشاهده این افراد، کمتر به تبعات خاص عملکرد آنها دقت کرده باشیم اما در این میان و با نیم‌نگاهی هرچند سطحی به قواعد کار آن‌ دسته که با عنوان دعانویس شناخته می‌شوند سعی خواهیم کرد تا علاوه بر رسیدن به درک بهتری ازمفهوم دعا ماهیت کار این جماعت را نیز برای شما به تصویر بکشیم.
مسأله اینجاست که چرا وقتی می‌توان به‌راحتی و بی‌هیچ هزینه و مقدمه با خدا ارتباط داشته و به طلب حل مشکلات و اجابت حوائج عقلی و شرعی دست به سوی او دراز کرد پس چرا عده‌ای با تراشیدن واسطه دست به دامان جماعت دعانویس می‌شوند؟ اصولاً این دعانویسان چه کسانی هستند؟ آیا حقیقتاً آنها از دین چیزی را می‌دانند که ما نمی‌دانیم؟ آیا ایشان در بارگاه الهی جایگاه و مقام خاصی دارند؟ و اینکه شاید در آستین آنان معجزه‌ای هست که ما نمی‌بینیم؟ اینکه مراجعان این افراد از چه جنس، سن و یا تحصیلاتی هستند و نهایتاً آیا دلیل مستندی بر صحت کار ایشان وجود دارد یا نه؟ چه کسانی این صحت و سلامت را تأیید می‌کنند؟ و...


میانبر خیالی
برای عبور از مشکلات
یکی از کارشناسان مذهبی در پاسخ به این سؤالات بیان کرد: اولاً باید بدانیم مشکلاتی که در زندگی رخ می‌دهد فی‌نفسه یا نوعی ابتلا به آزمایش الهی برای سنجش ایمان و اعتقاد ماست و یا ثمره برخی عملکردهای نادرست. اما به هر حال در کنار صبر بر آزمایش و توبه از معاصی، دعا کردن نیز بسیار لازم و کارساز است. نفس دعا و دعا کردن به درگاه خداوند بسیار ارزشمند و نیکوست مشروط بر آنکه برای دعا به غیر خدا متوسل نشویم. توسل و تمسک باید به ذات اقدس احدیت باشد و خصوصاً اینکه دعا موقعی کارساز است که در برابر مشکل یا مسأله‌ای، ما از راه حل‌های عقلانی و مادی نیز غافل نشده باشیم فی‌المثل برای بیمار مراجعه به پزشک، برای تنگنای اقتصادی کاری مثل وام و یا قرض گرفتن و... اینکه پس از تلاش و کوشش، نهایتاً دست به دعا برداشته واز خداوند توفیق در انجام امور را بخواهیم. خداوند دعا و تلاش را مکمل یکدیگر قرار داد و تسمک به یکی بدون در نظر گرفتن آن دیگری یعنی گرفتار شدن در افراط و تفریط. در خصوص عملی که از آن به دعانویسی یاد می‌شود؛ معتقدم که اصولاً کسانی به این کار روی می‌آورند که از نفس و مفهوم واقعی دعا بی‌اطلاعند. اینکه وقتی می‌توان با مراجعه به کتب مشهوری چون مفاتیح‌الجنان، حلیه‌المتقین، صحیفه سجادیه و... قرائت ادعیه مشهور و متواتر این ارتباط را ایجاد و قوی‌تر کرد دیگر چه لزومی دارد که با برخی افعال و اقدامات تأیید نشده موجب وهن دین شد؟ ادعیه را باید خواند و دعا را در قلب جاری کرد نه اینکه آن را نوشت و در کیسه و پارچه در زیر خاک و فرش و... پنهان کرد و یا در آب ریخت و اعمالی از این دست...! کسانی که بدین اعمال مبادرت می‌ورزند ناخواسته موجب وهن دین می‌شوند و این برای یک مسلمان واقعی امری ناشایست و قبیح است . ارتباط باخدا با دعای دل شکسته فرد محتاج بیشتر مثمر ثمر است تا دعای نوشته شده به دست دعانویس؛ گو اینکه به شخصه معتقدم بسیاری از این افراد حتی از ابتدایی‌ترین مسائل شرعی و دینی نیز بی‌اطلاع و بی‌بهره‌اند.
هرچند به‌رغم مراجعه حضوری به برخی از این دعانویسان به علت طفره رفتن‌های بی‌دلیل و یا حتی برخوردهای انفعالی خود و برخی اطرافیانشان موفق به تهیه مصاحبه و گزارش نشدیم اما حال و هوای کلی کار و افراد دعانویس به‌رغم برخی ظواهر تقریباً موجه و ملبس بودن به ردای دین و زهد توجیه چندانی را برای عملکردهایشان ایجاد نمی‌کرد و حتی گفته‌هایشان نیز بیشتر در حول عبارت کلی و ساده با لعاب آیات قرانی و ادعیه مشهور و یا استناد افراطی به خلوص قلب طهارت جسم فرد مراجعه کننده می‌چرخد. که البته آن نیز چندان دور از ذهن نبود. اما یکی از نکات اصلی در این میان، موضوع دریافت مبلغی به عنوان حق‌الزحمه دعا‌نویسی بود که جالب توجه است. اینکه بسته به نوع مشکل و شدت آن و همچنین اعتبار دعانویس (بنا بر برخی شنیده‌های تأییدنشده) از ده‌ها هزار تومان آغاز و گاهی به مبالغ میلیونی نیز سر می‌ساید و البته نکته قابل تأمل هم در این بین، حضور مدوام مراجعان بود که عمده نیز از بانوانی با رده‌های سنی مختلف تشکیل می‌شد. اینکه متأسفانه چهره و ظاهر اکثر ایشان نیز خبر از اعتقاد و تقید به مسائل مذهبی و شرعی می‌داد اما با این حال چرا اکنون به جای حضور در خانه خدا به در خانه بنده خدا راه کج کرده بودند هم بسیار تأثر برانگیز بود و هم تعجب آور!
خانم زارعی بیان کرد: از کرامات این دعانویس در جلسه روضه باخبر شدم. برای حل مشکل دخترم و گرفتن دعا اینجا آمدم. از مبلغ پرداختی چیزی نمی‌گوید.
خانم مرادی گفت: از همسایه‌ها شنیدم که وی دعای حل مشکل می‌نویسند برای همین مراجعه کردم و برای خانواده‌ام دعای چشم زخم گرفتم. ( بسته پارچه‌ای را به عنوان دعا نشان داد)
خانم مسنی با حدود 60 سال سن افزود: شما جوان‌ها به این جور چیزها اعتقاد ندارید، قدیم‌ها این دعانویس‌ها کار 100 تا دکتر را برای معالجه بیمار می‌کردند!
خانم دیگری گفت: دخترم تازه فارغ شده است. برای او دعا می‌خواستم بگیرم.
نکته مبهم مبالغی است که به ‌عنوان حق دعانویسی پرداخت می‌شود اما هیچ کس حاضر به گفتن ارقام واقعی و دقیق آن نبود.
 طبیبان بیمار
و البته اینکه در پایان نیز یک نکته نگفته وجود دارد و آن حال و روز خود این جماعت دعانویس است. که به‌رغم ادعای توان حل مشکلات مردم در موضوعات مختلف هنوز جای تأمل است که آنها به‌رغم دارا بودن این همه فضایل نفسانی چرا تاکنون نتوانسته‌اند برای برخی مشکلات ریز و درشت خود چاره‌‌ای بیندیشند؟ برای حال و روز ناخوششان، زندگی و اسباب و وسایل رنگ‌ و رو رفته و یا حتی زن و فرزندانشان.
 ظریفی در پاسخ این سوال گفت: "کَل اگر طبیب بودی سر خود دوا نمودی" والقصه صدای اذان ظهر که پیچید یادم آمد که بارها شنیده و خوانده‌ایم که خداوند می‌فرماید: "اُدعونی اَستَجب لَکم"، اما...!



تاريخ : ۱۳٩۳/۱۱/۱۳ | ٥:۱٧ ‎ب.ظ | نویسنده : ا.عقیلی ا | نظرات ()
------------------------------------------------------------------------------------------
  • پاپو مارکت | بک لینک
  • کد اخبار



    استخدام