همدان‌پیام از کلاه‌برداری‌های بازار خودرو گزارش می‌دهد
سرگردانی خریداران و فروشندگان در بازار واسطه‌ها

  این روزها با رشد روزافزون تکنولوژی و ماشینی شدن زندگی داشتن وسیله نقلیه شخصی به یکی از نیازهای اساسی زندگی مردم بدل شده است. نیازی که با توجه به گستردگی آن دغدغه‌های مختلفی برای دارندگان خودرو ایجاد کرده است یکی از این نیازها خرید و فروش خودرو به‌ویژه خودروهای کارکرده و به اصطلاح دست دوم است که مکان مجاز و متولی قانونی آن نمایشگاه‌‌های اتومبیل هستند. براساس آمارها بیش از 180 نمایشگاه اتومبیل در همدان وجود دارد و در هر نمایشگاه به طور میانگین 200 معامله در سال انجام می‌شود که رقمی بیش از 63 هزار معامله در سال را دربر می‌گیرد که این رقم با محاسبه آمار معاملات غیررسمی خارج از بنگاه‌ها بسیار بیشتر می‌شود.
خرید و فروش خودرو در بازارهای مختلف در نگاه اول کاری سهل و آسان است، اما وقتی یک طرفه معامله، فروشنده یا خریدار به راه‌هایی برای دور زدن یک معامله سالم برای کسب سود بیشتر واردتر از طرف دیگر باشند این کار ظاهراً آسان، مشکلات بسیاری به دنبال خواهد داشت.
دور زدن یک معامله سالم یا همان «کلاهبرداری» که این روزها نمونه‌های متفاوتی از آن دیده می‌شود معضلی است که منجر به تشکیل پرونده‌های بی‌شماری در دادگاه‌ها شده است.
اغفال مشتری و خرید خودروی وی با قیمت پایین، فروش خودروهایی که مشکلات قانونی مانند نداشتن سند، کارت و شماره شاسی و موتور دستکوب دارند، فروش یک خودرو به چندنفر، گرانفروشی، فروش خودروهای تصادفی و رنگ خورده بدون اطلاع مشتری، عوض کردن شاسی ماشین‌های مدل بالا، ردوبدل کردن چک‌های بی‌پشتوانه، تنظیم قولنامه غیرمعتبر، ندادن قولنامه پس از معامله به خریدار و ثبت معاملات در برگه‌های معمولی و بدون سربرگ از جمله این تخلفات است.
اما این کلاهبرداری‌ها چگونه در یک معامله شکل می‌گیرند و روش‌های افراد سودجو برای سوءاستفاده از خریداران خودرو چیست؟ چه کار کنیم که یک معامله سالم داشته باشیم تا شیرینی خرید خودرو در راهروهای دادگاه تلخ نشود؟


قورباغه به جای فولکس
یک مثل طنزآمیز قدیمی که ظاهراً ریشه آن را باید در همین مراکز خرید و فروش خودرو جستجو کرد رواج دارد با مضمون (قورباغه را رنگ کردن و به جای فولکس واگن فروختن) که مفهوم آن فروختن کالای بی‌ارزش یا با ارزش پایین به جای یک کالای با ارزش است. مفهومی که مصداق آن را می‌توان در بیشتر معاملات شهر ماشین همدان دید.
 یک کارشناس خودرو در ارتباط با روش‌های کلاهبرداری که در معامله‌ها مشاهده کرده است، می‌گوید: «افراد سودجو چه در قالب فروشنده و چه در قالب خریدار با استفاده از روش‌هایی که فقط خودشان می‌دانند و با سوءاستفاده از اعتماد شهروندان در نظر گرفتن سود خود، اقدام به کلاهبرداری در معاملات خودرویی می‌کنند. این کلاهبرداری‌ها نه تنها ضررهای چند میلیونی برای مشتریان به همراه دارد، بلکه در مواردی جان سرنشینان خودروی خریداری شده را هم به خطر می‌اندازد، زیرا در بسیاری از موارد خودروهای فروخته شده در یک معامله ناسالم، مشکلات فنی بسیاری دارند که خریدار غیرفنی از آنها خبری ندارد و به امید یک خودروی سالم وارد معامله شده است.  علی‌اصغر دریایی می‌افزاید: «یکی از مهمترین مواردی که فروشندگان سودجو در آن تبحر ویژه‌ای دارند، فروش خودروهای تصادفی و معیوب به جای خودروی سالم است. برخی از این خودروهای تصادفی که ظاهرشان خبری از گذشته آنها نمی‌دهد، دچار مشکلات فنی جدی هستند، برای مثال بسیاری از این خودروها از نظر اتاق، شاسی، موتور، گیرباکس و... دچار مشکلاتی جدی هستند؛ اما به جای خودروی سالم جا زده می‌شوند.»
به گفته وی، دست‌کاری و کم کردن کیلومتر برای پنهان کردن میزان کارکرد واقعی خودرو از دیگر روش‌هایی است که با انگیزه نو‌تر نشان دادن یک خودرو صورت می‌گیرد. این دست‌کاری موجب نامشخص ماندن زمان تعمیرات، سرویس‌های دوره‌ای، آخرین زمان تعویض روغن موتور و مواردی که مربوط به تجهیزات ایمنی خودرو است، می‌شود.
این کارشناس خودرو قطع کردن چراغ‌های هشداردهنده خودرو در مواقعی که خودرو نقص فنی دارد و فروش خودروهای آپشن پایین یا خودروهایی که آپشن آنها دستی است به جای خودروهای آپشن‌دار هم از دیگر روش‌هاست. برای مثال مشاهده شده که در برخی خودروها رینگ‌ها، سان روف و حتی ترمز ای.بی.اس خودرو به صورت دستی نصب شده است، اما به جای آپشن کارخانه‌ای به مشتری فروخته شده است. روش دیگری است که در سوژه‌های کلاهبرداری در معاملات خودرو دیده شده است.
 شیوه‌‌های کلاهبرداری
یکی از فعالان بازار خودرو در همدان درباره شیوه‌های کلاهبرداری در معاملات خودرو به خبرنگار ما می‌گوید: «بنگاه‌های خرید و فروش خودرو اصولاً باید نقش واسطه بین فروشنده و خریدار را ایفا کنند و در ازای ایفای این نقش برابر مقررات از طرفین معامله پورسانت دریافت کنند و در ازای این وجه نیز تعهداتی نسبت به خریدار و فروشنده دارند از جمله اینکه خودرو را از نظر سلامت ظاهری و فنی و نداشتن ایراد قانونی بررسی کنند. اما به دلایل مختلف این کارکرد اصلی فراموش شده است و اغلب بنگاه‌داران شرایطی ایجاد می‌کنند که فروشنده و خریدار رو در روی هم قرار بگیرند و در صورت بروز مشکل مسئولیتی متوجه آنها نباشد. از سویی دیگر، بیشتر بنگاه‌داران خود نقش خریدار و فروشنده را بر عهده گرفته‌اند که همین موضوع عامل اصلی تخلفات متعددی است که در مراکز خرید و فروش خودرو روی می‌دهد.»
رضا حجاران اضافه می‌کند: تعدادی از بنگاه‌ها وقتی در نقش خریدار خودرو هستند انواع و اقسام اسناد و مدارک مربوط به خورو را مطالبه می‌کنند و اصطلاحاً مو را از ماست بیرون می‌کشند. اما وقتی می‌خواهند خودرویی را به مشتری بفروشند سرسری از کنار موضوع می‌گذرند و فقط به این فکر می‌کنند که چگونه خودرویی اغلب مشکل‌دار را با قیمت بیشتری به خریدار تحمیل کنند.
از سویی دیگر، هنگام تنظیم قولنامه‌هایی که طرف فروشنده بنگاه‌دار یا یکی از آشنایان او باشد، بدون اطلاع خریدار مواردی را در بخش توضیحات قولنامه اضافه می‌کنند که در صورت بروز مشکل در معامله، خریدار را در وضعیت باخت باخت قرار می‌دهد!
وی دریافت پورسانت بالاتر از میزان قانونی، خرید پایین‌تر و فروش بالاتر از قیمت واقعی، تعویض لوازم جانبی اصلی خودروها و جایگزینی آن با انواع بی‌کیفیت و تقلبی استفاده از خریداران صوری برای ایجاد طمع و عجله در معامله و کارشناسان صوری برای رفع شک و شبهه خریدار را از دیگر شیوه‌های افراد سودجو در معاملات خودرو عنوان می‌کند.
10 درصد نمایشگاه‌ها تخلف می‌کنند
رئیس اتحادیه نمایشگاه‌های اتومبیل همدان در گفت‌وگو با همدان‌پیام می‌گوید: در حوزه فعالیت واحدهای صنفی تحت‌نظر این اتحادیه، به جز معاملات خودروهای صفر کیلومتر، همیشه شکایت وجود دارد.
هادی بهرامی اضافه می‌کند: صنف نمایشگاه‌های اتومبیل امین اموال و واسطه‌گر معاملات است و اعتماد خاصی به این افراد می‌شود که ممکن است مشکلاتی که در این حوزه پیش می‌آید ناشی از تخلف 10 درصد واحدهای صنفی باشد که موجب خدشه‌دار شدن اعتماد مردم می‌شود.
به گفته وی، در صورتی که معامله در واحد صنفی انجام شود و فروشنده یا خریدار قولنامه سربرگ‌دار با مهر و امضای نمایشگاه را در دست داشته باشد، می‌تواند به این اتحادیه شکایت کند و شیوه اتحادیه برای رفع مشکل کدخدامنشی است.
بهرامی تأکید می‌کند: معامله شرایطی با ردوبدل کردن چک مسئولیتی برای اتحادیه نمایشگاه اتومبیل ندارد و توافق طرفین است که از اعتماد به افراد نشأت می‌گیرد.
رئیس اصناف استان بر رفع مشکلات معاملات خودرو در همدان تأکید می‌کند و می‌افزاید: فضا در نمایشگاه‌های خودرو برای فساد آماده شده است و پروانه کسب فقط باید به مالکان واحدهای صنفی داده شود نه به مستأجر تا این وضعیت سروسامان بگیرد.
حمیدرضا فرسایی تأکید می‌کند: اگر از واحد صنفی بیش از 4 بار شکایت شود پروانه کسب آن واحد به مدت 6 ماه معلق می‌شود و در نهایت به تعطیلی واحد صنفی می‌انجامد که سال گذشته یک واحد صنفی از اتحادیه نمایشگاه‌های اتومبیل همدان پلمب شد و یک واحد هم اکنون با تعهد محضری به کار خود ادامه می‌دهد.
وی راه‌اندازی سامانه ثبت معاملات خودرو در همدان را تنها راه رفع مشکلات موجود در بازار خودرو می‌داند و می‌افزاید: یکسال می‌شود که این سامانه راه‌اندازی شده است و در حال ارتقاست. اما با وجود اینکه 170 واحد صنفی اتحادیه نمایشگاه اتومبیل در همدان نام کاربری و رمز سیستم را دارند اما سامانه فعال نشده است. در حالی که می‌تواند جلوی ایجاد مشکل قراردادهای بدون سریال، ارائه نشدن قولنامه و فعالیت افراد متفرقه را بگیرد.
براساس اطلاعاتی که در سایت این سامانه درج شده است، اجرای این طرح به دلیل فعالیت‌های غیرقانونی از قبیل فعالیت واحدهای صنفی غیرمجاز و بدون پروانه، فعالیت واسطه‌های سرپایی خودرو، فعالیت غیرمجاز کارمندان دفاتر نمایشگاه‌های خودرو با استفاده از اعتبار صاحب پروانه، فروش خودرو از طریق آگهی به واسطه افراد و فعالیت دفاتر فروش خودروهای وارداتی فعالیت شرکت‌های خصوصی غیرمجاز انجام شود.
 چه باید کرد؟
بررسی موارد مختلف کلاهبرداری نشان می‌دهد آنچه کلاهبرداران را در رسیدن به اهداف پلیدشان یاری می‌کند در کنار ضعف نظارت‌ها و کنترل‌های ضروری از سوی مراجع قانونی، جهل و ناآگاهی قربانیان کلاهبرداری و در مواردی اعتماد نابجای آنها به خریدار یا فروشنده اغلب ناشناس است. در بحث کلاهبرداری‌هایی که در معاملات خودرو اتفاق می افتد نیز این موضوع مصداق عینی دارد. به طوری که در کنار خلأ نظارت‌های مستمر و اصولی که باید از سوی اتحادیه مربوط و سایر دستگاه‌های مرتبط انجام شود جهل و ناآگاهی افرادی که مورد کلاهبرداری قرار گرفته‌اند نسبت به مسائل فنی و حقوقی نیز از عوامل زمینه‌ساز وقوع جرم بوده است.
از این رو لازم است در کنار افزایش آگاهی عمومی شهروندان نسبت به دام‌هایی که در زمان خرید یا فروش خودرو بر سر راه آنها قرار دارد دستگاه قضایی و پلیس نیز به طور جدی‌تری وارد مقوله برخورد پیشگیرانه با جرایم بازار خودرو شده و ضمن برخورد قاطع با عوامل معدود کلاهبرداری زمینه وقوع این جرم را از بین ببرند و موجب از بین رفتن نگاه توأم با اعتمادی شهروندان به این بازار شوند.

 
 


تاريخ : ۱۳٩۳/۱٠/۱۳ | ۳:٥٩ ‎ب.ظ | نویسنده : ا.عقیلی ا | نظرات ()
------------------------------------------------------------------------------------------
  • پاپو مارکت | بک لینک
  • کد اخبار



    استخدام