ضرورت اطلاع رسانی با رویکرد اخلاق محوری

  اگر چه " اطلاع رسانی" همواره در تاریخ واجد اهمیت بوده است و آدمیان برای " خوب زیستن" همواره نیازمند "اطلاعات" بوده‌اند، اما بی‌نیاز به هیچ استدلال و گفت‌وگویی در دنیای پر "محرک" امروزی این اهمیت صد چندان شده است.
1. در جهان پرمخاطره کنونی هیچ یک از آدمیان بدون دسترسی سهل و آسان حداقل به یک مجرای روشنگری و اطلاع رسانی کم‌تناقض و غنی، قادر به تنظیم سبک زندگی و سمت و سو بخشیدن به افکار، مواضع و حتی رفتارهای اجتماعی خود نخواهند بود. حتی می‌توان پا را از این فراتر گذاشت و در توافق با عصب روان‌شناسان (نوروسیکولوژیست‌ها) اذعان کرد که بدون برخوردار شدن از اطلاعات منتشره از طریق مجاری ارتباطی و اطلاع رسانی، نه مراکز مغزی (به ویژه مراکز پیشرفته مغزی) خوب رشد می‌کنند و نه رفتارها " سازگارانه"و"بالغانه" خواهند بود. به بیان و عبارتی دیگر، آنچه ما را " امروزی" می‌کند و اندیشه و رفتارمان را با مقتضیات دنیای کنونی هماهنگ می‌کند، اطلاع رسانی و اطلاعات نغز و راست‌آزمایی شده است.


2. امروزه اگر نه همه، حداقل بخش عمده رسالت اطلاع رسانی بر دوش رسانه‌ها نهاده شده است. چه، رسانه‌ها خود از آغاز پیدایی رسالت‌های مهمی نظیر آموزش‌ و انتقال مفاهیم، روشنگری و آگاهی بخشی و نیز سرگرم کردن و پوشش اوقات و ایام فراغت شهروندان را در صدر رسالت‌های خود قرار داده‌اند. نا گفته پیداست که جامعه نیز از رسانه‌ها انتظار دارد تا این چند رسالت، به ویژه رسالت اطلاع رسانی را "شرافتمندانه" به سامان برساند. در زبان فنی منظور از اصطلاح شرافتمندانه آن است که رسانه، اخبار و اطلاعات را آنگونه که هست و نه آنگونه که متولیان یک رسانه می‌خواهند یا دوست دارند، به اطلاع شهروندان برساند. به تعبیر دیگر، یک رسانه باید اخبار و اطلاعات را دقیق، سریع، مستند و موثق منتشر کند. چه، تنها در چنین شرایطی است که به ادراک یاری می‌رساند و زمینه‌های کژ فهمی، سوء‌تعبیر و برداشت ناصحیح را از میان می‌راند. نیازی به حجت نیست که تنها رسانه‌ای در نشر اخبار و اطلاعات اینگونه (یعنی موثق و مستند و دقیق ) گام فراسو می‌نهد که پایبند " اصول اخلاقی" باشد و همواره و همیشه اخلاق را بر مقاصد و اغراض سیاسی و منافع مادی و نظایر آن ارجح بدارد.
3. از شواهد چنین پیداست که رسانه « اخلاق محور» بزودی به منبعی موثق و معتبر برای اطلاع رسانی تبدیل می‌شود. چنین رسانه‌ای؛ نخست: در نشر اخبار در دام یک سونگری فرو نمی‌غلتد بلکه وجوه و ابعاد مختلف اخبار و اطلاعات را باز می‌گوید. چه، چنین رسانه‌ای همواره برای شعور مخاطب احترام قائل است.
دوم اینکه؛ از روی آوردن به موج سواری و دستکاری هیجانات مخاطبان اجتناب می‌ورزد. چراکه متولیان آن رسانه به درستی می‌دانند که سوار شدن بر بال امواج هیجانی حتی اگر در کوتاه مدت جذابیت رسانه آنها را اندکی فزونی بخشد در بلند مدت آن را به رسانه‌ای نامعتبر تبدیل خواهد کرد.
سوم‌اینکه؛ همواره منافع ملی و ایمنی شهروندان، را بر منافع گروهی و طیفی و نظایر آن ارجح می‌دارد.
چهارم اینکه؛ در تدوین و انتشار اخبار و در فرایند اطلاع‌رسانی، از عنصر "خلاقیت" به بهترین شکل ممکن بهره می‌گیرد.
پنج اینکه؛ اگر چه نیازهای مخاطبان را نادیده نمی‌گیرد اما‌، لزوماَ دنباله رو نیازهای آنان نخواهد بود.
4. رسانه‌ای با ویژگی‌های پیش گفته کارکردهایش در سطح ” اطلاع رسانی “ محض محدود نخواهد ماند بلکه به منبعی نیرومند برای ایجاد تحول در حوزه اندیشه و عمل شهروندان تبدیل خواهد شد، بر روابط اجتماعی شهروندان تأثیر خواهد گذاشت و آنها را بهبود خواهد بخشید. افزون بر آن، چنین رسانه مقبول و معتبری به عنصری نیرومند برای افکارسازی تبدیل می‌شود و اندیشه و رفتار شهروندان را سمت و سو خواهند بخشید. حتی دامنه تأثیر آن تا جهت دهی به سبک زندگی مردم و کیفیت بخشی به آن پیش خواهد رفت.
5. ما شواهد پژوهشی پرشماری در اختیار داریم که نشان می‌دهد شیوه و روش اطلاع رسانی پیرامون حوادث و رخدادهای کشور، به ویژه رخدادهای جنایی، سهم و تأثیر زیادی بر احساس امنیت شهروندان بر جای می‌گذارند؛ یعنی از یک سو یک رسانه با پوشش هوشمندانه اخبار و هوشیاری و آگاهی آنان را فزونی بخشد و از دیگر سو رسانه دیگری با بزرگنمایی اخبار حوادث، هیجان آفرینی و ارائه شبه اطلاعات به جای اطلاعات، می‌تواند تراز احساس امنیت شهروندان را فرو بکاهد و بیم و هراس آنان را به گونه‌ای غیر ضروری و نامناسب افزایش دهد. یک رسانه با دقت آفرینی در جامعه، به بهانه اطلاع رسانی، می‌تواند شمار زیادی از شهروندان را دچار علائم پس ضربه ای نظیر اضطراب، وحشت زدگی، شوکه شدن و سوءظن به دیگران کند.
خلاصه آنکه، رسانه‌ها سهم و نقش بی‌بدیلی در آگاهی بخشی، اطلاع رسانی و روشنگری دارند. آنها با اخلاقی عمل کردن خارج نشدن از دایره انصاف و پایبندی به اصول حرفه‌ای می‌توانند به نظم و امنیت جامعه یاری برسانند. از دامنه کژی‌ها و انحرافات و سوء‌استفاده‌ها فرو بکاهند، ابهامات را از میان برانند، زمینه‌های شیوع شایعات را از بین ببرند و شادابی و نشاط را به جامعه ارزانی دارند.
معاون اجتماعی ناجا



تاريخ : ۱۳٩۳/٩/٤ | ٤:۳۸ ‎ب.ظ | نویسنده : ا.عقیلی ا | نظرات ()
------------------------------------------------------------------------------------------
  • پاپو مارکت | بک لینک
  • کد اخبار



    استخدام