خطر گازگرفتگی در کمین جان شهروندان
چگونه با قاتل خاموش مقابله کنیم 2

ادامه از شماره قبل:  اگرچه در سال‌های اخیر با هشدارهای مکرر سازمان‌هایی، چون آتش‌نشانی و پزشکی قانونی و فرهنگ‌سازی رسانه‌ها آمار فوت‌شده‌گان بر اثر استنشاق گاز مونواکسیدکربن co سیر نزولی داشته است اما هنوز هم با رسیدن فصل سرما کابوس قربانیان این قاتل خاموش ذهن جامعه را مشوش می‌کند.
با وجود اینکه معمولاً قاتل نامرئی یا همان منوکسیدکربن بیشترین قربانیان خود را در فصل سرما می‌گیرد اما باید گفت براساس آمارهای رسمی اعلام شده 5 ماه نخست امسال 148 نفر در کشور بر اثر استنشاق مونواکسیدکربن جان خود را از دست داده‌اند که از این تعداد 112 نفر مرد و 36 نفر زن بودند. در استان همدان نیز در 4 ماهه نخست امسال 4 نفر جان خود را در اثر مسمومیت با گاز مونواکسیدکربن از دست داده‌اند که این رقم در مدت مشابه سال 92 نیز 4 نفر و در کل سال 15 نفر شامل 10 مرد و 5 زن بوده است و همین موضوع به منزله زنگ خطری جدی برای شهروندان و دستگاه‌های مسئول است.
 دلایل گازگرفتگی
بررسی آمارهای چند سال اخیر سازمان آتش‌نشانی نشان می‌دهد بیشترین دلیل بروز گازگرفتگی که 70 تا 80 درصد آن را شامل می‌شود نقص در سیستم دودکش است. سیستم دودکش از مؤلفه‌های مختلفی تشکیل شده است: قسمتی که در آن احتراق انجام می‌شود، کوره‌ وسیله حرارتی است. این کوره دارای یک خروجی است که از طریق آن محصولات احتراق شامل مخلوطی از گازهای مختلف منتشر می‌شود که گازهای CO وCO2 بیشترین آن را تشکیل داده است و در فضای آزاد رها می‌شود. گاز دی‌اکسیدکربن (CO2) خطرمسمومیت مانند گاز منواکسیدکربن (CO ) را ندارد ولی گاز CO از خطر مسمومیت بسیار زیادی برخوردار است.
دودکش نخستین مؤلفه خروج محصولات احتراق است که به آن لوله بخاری هم گفته می‌شود و به وسیله آن خروجی کوره به دودکش دیوار وصل می‌شود. قطر این لوله باید بزرگتر و یا مساوی خروجی کوره باشد. گاهی اوقات دیده می‌شود که به علت کوچک بودن دهانه ورودی دودکش دیوار، از یک لوله تبدیل از قطر بیشتر به قطر کمتر استفاده می‌شود که به دلیل ایجاد یک مقاومت در مسیر جریان هوای گرم و محصول حریق بخشی از گاز CO پس زده شده است و از طریق منافذ کوره و لوله به فضای ساختمان بازمی‌گردد.
نکته دیگر اینکه این دودکش‌ها باید حتماً دارای شیب مثبت باشد، یعنی جهت دودکش روبه بالا باشد نه به سمت پایین. بارها مشاهده شده است که خروجی دودکش دیوار را در سطح پایین ساخته‌اند به این خاطر لوله بخاری را به اجبار روبه پایین کشیده وسپس به دودکش دیوار متصل کرده‌اند که بسیار خطرناک است.



 
نکته بعد این است که به هیچ وجه نباید از لوله آکاردئونی به عنوان لوله بخاری استفاده کرد. این لوله‌ها به مرور زمان مقاومتش را از دست داده و در آن افتادگی و در نتیجه ایجاد شیب منفی درلوله و در نهایت برگشت گازهای ناشی از احتراق به فضای سکونت می‌شود. همچنین با گذشت زمان در بدنه لوله‌های آکاردئونی بر اثر حرارت و گذر هوای گرم از آن، سوراخ‌های بسیار ریزی به وجود می‌آید که حتی با چشم هم دیده نمی‌شود. گازهای سمی CO از طریق این سوراخ‌ها کم‌کم وارد فضای خانه شده و موجب گازگرفتگی افراد می‌شود.
مورد دیگر اینکه دودکش‌های داخل دیوار باید از جنس مصالح ساختمانی مقاوم بوده وکاملاً مستقل باشد و به صورت مشترک و انشعابی کار نشده باشد. یکی از اصول اولیه دودکش‌ها این است که هر دودکش باید مستقل از دودکش‌های دیگر باشد. دلیل برخی از حوادث گازگرفتگی در سال‌های اخیر همین انشعابات مشترک دودکش‌ها بود که بین واحدهای مختلف یک ساختمان وجود داشت.
به مرور زمان و بر اثر انبساط و انقباض ناشی از گرما و سرمای هوا، ترک‌هایی در این مکان‌ها ایجاد شده که گاز‌های منواکسیدکربن از این طریق به داخل واحدها و اتاق‌ها نفوذ کرده و حادثه گازگرفتگی را موجب شده‌اند.
مورد بعدی این است که بعضی مواقع افراد به علت نبود دودکش دیوار، لوله بخاری را از پنجره به بیرون می‌کشند که کار اشتباه و خطرناکی است و ممکن است محصولات احتراق و گازهای خروجی به دلایل مختلفی دوباره به داخل وسیله حرارتی و در نهایت فضای ساختمان پس‌زده شده و موجب گازگرفتگی شود.
در صورت اجبار و نصب لوله از طریق پنجره، به ازای کشیدن هر یک متر لوله افقی، باید 3 متر به صورت عمودی و روبه بالا نصب شود و در بالای آن هم یک کلاهک H نصب شود.
یک نکته بسیار مهم در دودکش‌های دیواری این است که این دودکش‌ها باید حداقل 60 سانتی‌متر بالاتر از پشت‌بام ادامه داشته باشد و در انتهای آن نیز حتماً باید کلاهک H نصب شود. لوله بالای پشت‌بام باید از استقامت و ایستایی لازم برخوردار باشد تا با وزش باد و یا وارد آمدن ضربه ناگهانی مانند نشستن پرنده‌ای بر روی آن از جای خود کنده نشده و نیفتد.
وجود کلاهک H بر روی لوله سبب می‌شود که از سقوط اشیا به داخل دودکش و مسدود‌شدن مسیر خروج گازها جلوگیری شده و در شرایط وزش باد و با وجود هوای پرفشار نیز خروج محصولات احتراق و گازهای منواکسیدکربن به بیرون از ساختمان به راحتی انجام شود. این کلاهک باید مستحکم و مقاوم باشد و لازم است که هر چند وقت یکبار با بازدید‌های دوره‌ای از سلامت آن مطمئن شویم. به همین دلیل برای پیشگیری از این نوع حادثه حتماً ضروری است یک دستگاه هشداردهنده گاز CO در نزدیکی جاهایی که سیستم‌های گرمایشی وجود دارد به ویژه در فضاهای بسته نصب شود تا اگر اشکالی در سیستم دودکش‌ها ایجاد و این گاز سمی و خطرناک به هر شکلی منتشر شد. افراد پیش از اینکه دچار گازگرفتگی شوند از این مهلکه نجات یابند.
تجهیزات و وسایل گرمایشی غیراستاندارد هم می‌تواند منجر به بروز حوادث گاز گرفتگی شود، اگرچه فراوانی‌اش کم است ولی یکی از عوامل مرگبار در اینگونه حوادث است.
یکی دیگر از عوامل وقوع حوادث‌گاز گرفتگی روشن کردن خودرو در گاراژ و پارکینگ منازل و بعضا روشن کردن گاز پیک نیک در خودرو است. بعضی راننده‌ها صبح هنگام برای اینکه موتور خودرو را گرم کنند این وسیله را در فضای بسته مثل پارکینگ ساختمان‌ها روشن می‌کنند و به مدت طولانی در این حالت باقی می‌گذارند که انتشار دود خودرو در فضای ساختمان و خانه سبب بروز گاز گرفتگی و حتی مرگ افراد می‌شود.
 راه‌های مقابله با قاتل خاموش
دریچه‌ تبادل هوا حتماً باید در فضای خانه وجود داشته باشد. دودکش‌ها را خیلی دقیق بازدید و کنترل کنیم. از وسایل گازسوز غیراستاندارد استفاده نکنیم. در مکان‌هایی که بخاری، آبگرمکن، پکیج و شومینه گازی کار گذاشته شده، حتماً دستگاه هشداردهنده منواکسیدکربن نصب کنیم.
در خانه‌های زیر 60 مترمربع به هیچ وجه آبگرمکن دیواری و پکیج استفاده نکنیم. آبگرمکن را در آشپزخانه‌ها نگذاریم. قرار دادن آبگرمکن دیواری گازی در فضای بسته، فوق‌العاده خطرناک است به این دلیل به هیچ عنوان نباید این وسیله حرارتی در داخل حمام گذاشته شود.
اگر موازین ایمنی گفته شده را رعایت کنیم و همچنین بازدید دوره‌ای دودکش‌ها، نصب هشدار دهنده و تعبیه منافذ لازم برای تبادل هوا انجام دهیم به نسبت یک در 10 هزار هم احتمال وقوع حادثه وجود نخواهد داشت.
 اقدام درمانی برای گازگرفتگی
در زمان مواجهه با این موضوع بهتر است سریعاً درِ اتاق باز شود و مصدوم در فضایی جدید که اکسیژن بیشتری دارد قرار گیرد. اگر فرد هوشیار است اما فقط سردرد و سوزش بینی و ته حلق دارد کافیست در هوای آزاد قرار گیرد تا کم‌کم گاز مونواکسیدکربن از بدنش خارج شود و اکسیژن جای آن را بگیرد و در این مدت نوشیدنی گرم بخورد و فعالیت جسمانی زیاد نداشته باشد. اما اگر بیمار دارای سابقه بیماری قلبی باشد یا سن خیلی کم (نوزاد) یا خیلی بالا دارد (کهنسال) لازم است تحت مداوا با اکسیژن قرار گیرد و همان مصرف مایعات نیز خوب است. در صورت بیهوش بودن فرد گازگرفته لازم است در هوای آزاد قرار گیرد و اگر تنفس ضعیف و سختی دارد به وی تنفس کمکی داده شود و سریعاً تحت درمان قرار گیرد. به طور خلاصه می‌توان گفت در صورت مواجهه با مصدومان باید، سریعاً آنها را از محیط خارج کنید، علائم حیاتی مصدومان را کنترل کنید و از باز بودن راه‌های هوایی مصدوم اطمینان حاصل کنید و پس از خارج کردن مصدوم از محیط آلوده فوراً با اورژانس تماس بگیرید.



تاريخ : ۱۳٩۳/۸/٢٧ | ۳:٤۳ ‎ب.ظ | نویسنده : ا.عقیلی ا | نظرات ()
------------------------------------------------------------------------------------------
  • پاپو مارکت | بک لینک
  • کد اخبار



    استخدام